De tijd dat met de stopwatch officiële rondetijden werden geklokt, ligt ver achter ons. Maar hoe werkt de tijdwaarneming in de autosport anno 2007?

Meteen na het overschrijden van de finishlijn zijn tegenwoordig de tijden van een beeldscherm af te lezen. Als de laatste rijder de finish is gepasseerd, staat de volledige uitslag al op papier. Dat moet wel via een erg ingewikkeld tijdwaarnemingsysteem gaan. Of niet?

Tijdens een van de Swift Cup-races namen we een kijkje bij de tijdwaarneming. Jans Eising (hoofd tijdwaarneming), Martin de Gries en André ter Velde (die het uitvoerende, of beter gezegd invoerende werk achter de computers doen) willen ons de geheimen uitleggen. Net als Jan Koning, die met zestig jaar ervaring de nestor van de tijdwaarneming is.

Jans Eising: ,,In iedere raceauto zit op een voor de klasse vastgelegde plek een zogenaamde transponder ingebouwd. Bij toerwagens is dat veelal in het voorspatbord. Iedere transponder heeft een uniek nummer dat is toegekend aan een bepaalde rijder. Op de start/finishlijn ligt een lus in het asfalt die het signaal van de transponder opvangt. Dit signaal wordt doorgestuurd naar de tijdwaarneming waar een decoder het signaal omzet en doorgeeft aan een PC. Het signaal wordt gekoppeld aan de desbetreffende rijder en een stuk software zorgt ervoor dat er voor die rijder een tijd in beeld verschijnt.’’

Het principe is simpel. ,,Er wordt gestart met nul en de klok loopt door zolang de auto’s rijden’’, vervolgt Eising. ,,De eerste doorkomst levert een rondetijd op en de gereden tijd in ronde twee is de totaaltijd minus de eerder geregistreerde tijd. Een lus in het asfalt van de pitstraat zorgt ervoor dat ook bij een pitstop een tijd bekend is en de rijder in beeld blijft. Bij de eerste doorkomst worden de startnummers van de passerende auto’s opgenoemd en gecontroleerd met de op de monitor verschijnende namen en nummers. Je moet dat soort zaken altijd controleren, want als iemand van auto heeft gewisseld corresponderen transponder, auto en rijder niet meer met elkaar.’’

Terwijl het veld voorbij raast, legt Eising de verdere details uit. ,,Tijdstraffen die rijders krijgen toebedeeld kunnen we handmatig invoeren. Verder kunnen we als er in één race meerdere klassen rijden, de uitslag zowel totaal als per klasse geven. Onze PC geeft de signalen ook door aan de monitoren van de teams en de mediaruimte zodat iedereen direct van alle tijden en tussenstanden op de hoogte is.’’

Met zoveel techniek treedt er vast wel eens een storing op. Of niet? ,,Het systeem is ontwikkeld door AMB uit Haarlem en wordt overal ter wereld in de autosport gebruikt, tot in de Formule 1 aan toe’’, zegt Eising. ,,Mocht er zich een calamiteit voordoen dan hebben we altijd een back-up. Zo draait er een tweede PC mee en is er een noodvoorziening bij stroomstoringen. Verder staan er langs de vangrail fotocellen voor het geval de transponder het niet zou doen en kunnen we op het toetsenbord van de PC handmatig intikken als er een auto passeert. Veel kan er dus niet misgaan. Een goede voorbereiding is wel essentieel. Je moet zorgen dat de deelnemerslijsten goed en compleet zijn en kloppen met de nummers van de transponders.” Het ingewikkelde valt dus eigenlijk wel mee.